Lekukotzak X (Maddi Argote)

Nire 11 egun euskaraz hauetan esperientzia txar zein on ugari izan ditut. Espero ez nituen jarrera asko jasan ditut; deseroso sentiarazi nauten begiradetatik, andre zahar baten irribarre batera pasatu naiz.

Hasieran gogotsu eta indarrekin hasi nintzen euskaraz hitz egiten, suertatzen zen edozein egoeratan probatzeko nahia nuen eta halaxe izan zen. Egun horietan suertatu ziren egoerek harritu ninduten, eta askotan harridura horiek onak izan ziren. Kanpotar batzuekin euskaraz hitz egiten hastea eta eurek ez gelditzeko esan zidaten, eta nahikoa ez balitz, haiek beraiek euskara ulertzen eta praktikatzen saiatu ziren.

Egunak aurrera zihoazen heinean, beste esparru batzuetan probatzeko aukera izan nuen, hurbilago nituen esparruetan, hain zuzen ere. Euren erantzuna zelakoa izango zen bilatzera joan nintzen eta, segituan, arazoa zein izan zen identifikatu nuen. Nahiz eta esfortzuak egin euskara ahoskatzeko edota, behitzat, niri kasu egiteko, alferrikako lana izan zen. Gaur egungo gazteok ez dugu euskara hitz egiteko beharra, ez nahia, sentitzen. Denok euskaraz ikasi eta hezi garen eremu batean euskara ez den beste hizkuntza bat entzutea zeinen frustragarria zen ohartu nintzen. Hainbat sentsazio etorri zitzaizkidan momentu horretan; lotsa, tristura, amorrua…zapalduta sentitu nintzen. Egoera ikusita, beste metodo bat bilatu nuen eta ezagunengana banan-banan jotzea erabaki nuen. Aldaketa handi bat nabaritu nuen orduan, erantzuna beti euskaraz izan baitzen eta ez baikenuen horrela mantentzeko arazo handirik izan. Beraz, arazoa ez zen euskara bera, arazoa hizkuntza ez zen ‘hori’ zen.

Azkenengo egunetan, euskara maizago entzun dudala esan behar dut, nahiz eta oraindik ere gehiago espero nuen.”11 egun euskaraz” proiektu honek konpromiso maila handia zekarrela ohartu naiz eta, amorrua ematen badu ere, zaila da euskaraz aritzea zapalduta sentitu gabe. Beraz, goazen denok euskaraz mintzatzera eta gure hizkuntza bultzatzera; bakoitzaren txikitasunetik gure herriko hizkuntza komun bakarra egunerokoa egiteko ahalmen erraldoia baitugu!

Lekukotasunak IX (Nerea Olaziregi)

Badira egunak eta egunak

Badira txapa jarrita super euskaldun sentitu naizen egunak. Alabaren saski baloiko whatsapp taldean adibidez, mezu garrantzitsu bat soilik euskaraz bota nuenean familia batzuk euskaldun ez direla jakinda. Betiko fruta dendan euskaraz egin nuenean, dendariaren hasierako harridura aurpegiaren aurrean naturaltasunez jokatzen saiatuz. Ikastolako guraso talde batekin taberna batean sartu eta erronda luzea euskara hutsez eskatu nuenean, inguruko baten bat lotsarazten zela konturatu naizen arren. Edota lagun batekin, ahalegin handia eginez, euskara hutsez aritu nintzenean. Baita auzoko batzuekin, baten bat deseroso zegoela ikusita ere. Egun horietan harro itzuli naiz etxera, ahaldunduta bezala, jaso dudana ez da beti atsegina izan baina ondo kudeatu dut eta hainbatetan buelta eman diot egoerari. “Tú pídeme en euskara si quieres pero yo no sé, ni tengo porqué saber, mi familia es de Castilla” erantzun zidatenean bezala. Eta ni irrifartsu, “Ze polita Castilla! Astiroago eskatuko dizut, baietz ulertu”. Eta ulertu zuen. Hori baino gehiago, eskerrik asko esandakoan “ez horregatik!” erantzun zidan.

Baina izan dira ahul eta indarge sentitu naizen egunak ere. Aitortzen dut. Deseroso sentitu naiz, batzuetan lotsatuta eta askotan, nekatuta. Harategia topera zegoenean eta oharkabean pasatu nahi nuenez, gazteleraz eskatu nuenean edo kotxea aparkalekutik ezin atera, bigarren lerroan zegoen furgonetako gidariaren bila tabernara sartu nintzenean edota  patioan guraso talde batekin hitz egiten egon nintzenean. Egun horietan bereziki garrantzitsua izan da plazako argazki handia gogoan izatea, ahobizi eta belarriprest asko garela jakitea eta norbanakotik hasita iraultza egiten ari garela sentitzea.